Fjalor: termat për punën dhe qëndrimin në Gjermani

Rregullorja e Ballkanit Perëndimor, miratimi paraprak, leja e qëndrimit, viza kombëtare: termat që do t’i hasni gjatë rrugës për punë në Gjermani, secili i shpjeguar shkurt dhe me bazën ligjore.

33 terma · Gjendja ligjore: 15 shtator 2026. E kontrolluar sipas tekstit të ligjit (gesetze-im-internet.de) dhe faqeve të Agjencisë Federale të Punës dhe Ministrisë Federale të Punës. Shpjegim i përgjithshëm, jo këshillë ligjore për rastin tuaj. Për miratimin, vizën dhe lejen e qëndrimit vendosin autoritetet.

A

Agjencia Federale e Punës (Bundesagentur für Arbeit): Agjencia Federale e Punës është administrata gjermane e punës; për punonjësit e huaj ajo vendos nëse e miraton punësimin (§ 39 AufenthG). Këtë kontroll e bën Zyra e saj Qendrore për Ndërmjetësim Jashtë Vendit dhe Specialistë (ZAV). Për vizën nuk vendos ajo, por përfaqësia gjermane jashtë vendit.; Burimi:§ 39 AufenthG Bundesagentur für Arbeit: ZAV; Më shumë: Udhëzuesi: Viza e punës →

D

Deklaratë për marrëdhënien e punës: Deklarata për marrëdhënien e punës (Erklärung zum Beschäftigungsverhältnis) është formulari i Agjencisë Federale të Punës, në të cilin punëdhënësi përshkruan punësimin e planifikuar. Sipas Agjencisë, ky është formulari i kërkesës për miratimin paraprak.; Burimi:Bundesagentur für Arbeit: Vorabzustimmung; Më shumë: Udhëzuesi: Dokumentet për vizë pune →

K

Karta Blu e BE-së: Karta Blu e BE-së është titull qëndrimi kryesisht për specialistë me diplomë universitare, që në Gjermani fitojnë një pagë mbi një prag ligjor (§ 18g AufenthG). Pragu është 50 për qind e kufirit të llogaritjes së kontributeve për sigurimin e pensionit, në profesionet me mungesë dhe për të sapodiplomuarit 45,3 për qind. Nën pragun më të lartë duhet miratimi i Agjencisë Federale të Punës.; Burimi:§ 18g AufenthG
Karta e mundësive (Chancenkarte): Karta e mundësive është leje qëndrimi për të kërkuar punë ose për masa për njohjen e një kualifikimi të huaj (§ 20a AufenthG). E merr kush është specialist ose arrin pikë të mjaftueshme në rrugën me pikë; vetëm për rrugën me pikë kërkohen mes të tjerash një kualifikim profesional ose universitar i njohur nga shteti në vendin tuaj, si dhe njohuri bazë të gjermanishtes ose anglishte në nivelin B2. Jepet fillimisht deri në një vit; paralelisht lejohet punë mesatarisht deri në 20 orë në javë.; Burimi:§ 20a AufenthG
Këmbimi i patentës: Këmbimi i patentës është marrja e një patente gjermane mbi bazën e një patente të huaj. Për shumë kategori të patentave shqiptare dhe kosovare nuk kërkohet provim; cilat kategori këmbehen pa provim teorik ose praktik, sipas shtetit, përcaktohet në Shtojcën 11 FeV. Pasi të keni vendbanimin e rregullt në Gjermani, me patentën e huaj mund të vozitni edhe gjashtë muaj (§ 29 par. 1 FeV); në raste të caktuara autoriteti mund ta zgjasë afatin deri në gjashtë muaj.; Burimi:Anlage 11 FeV § 29 FeV; Më shumë: Udhëzuesi: Patenta shqiptare dhe kosovare në Gjermani →
Kontrolli i përparësisë (Vorrangprüfung): Kontrolli i përparësisë është kontrolli i Agjencisë Federale të Punës nëse për një vend pune ka punëtorë gjermanë ose të huaj me të njëjtat të drejta ligjore (§ 39 par. 3 AufenthG). Për Rregulloren e Ballkanit Perëndimor ai parashikohet me ligj (§ 26 par. 2 fjalia 1 BeschV), por që nga 3 nëntori 2023 është i pezulluar sipas udhëzimit 202311002 të Agjencisë Federale të Punës; zyra qendrore e Agjencisë mund ta kërkojë sërish në çdo kohë.; Burimi:§ 39 AufenthG § 26 BeschV Bundesagentur für Arbeit: Weisung 202311002 vom 03.11.2023 (Vorrangprüfung § 26 BeschV)Bundesagentur für Arbeit: Fachliche Weisungen AufenthG/BeschV (Stand 12/2024); Më shumë: Udhëzuesi: Rregullorja e Ballkanit Perëndimor →
Kuota (Rregullorja e Ballkanit Perëndimor): Kuota është kufiri i sipërm i miratimeve të para që Agjencia Federale e Punës mund të japë sipas Rregullores së Ballkanit Perëndimor: deri në 50.000 në vit kalendarik (§ 26 par. 2 fjalia 3 BeschV). Sipas udhëzimeve të Agjencisë Federale, zgjatjet dhe miratimet për ndërrimin e punëdhënësit nuk llogariten. Përgjysmimi në 25.000 është parashikuar në marrëveshjen e koalicionit, por nuk është ligj në fuqi.; Burimi:§ 26 BeschV Bundesagentur für Arbeit: Fachliche Weisungen AufenthG/BeschV (Stand 12/2024); Më shumë: Udhëzuesi: Rregullorja e Ballkanit Perëndimor →
Kushte pune të krahasueshme: Kushte pune të krahasueshme do të thotë se një punonjës i huaj nuk mund të punësohet me kushte më të disfavorshme se punonjësit e krahasueshëm vendas (§ 39 par. 2 dhe 3 AufenthG). Agjencia Federale e Punës e kontrollon këtë para miratimit, për shembull pagën, orarin dhe pushimet në kontratën e punës.; Burimi:§ 39 AufenthG; Më shumë: Udhëzuesi: Punë në Gjermani →

L

Leja e qëndrimit (Aufenthaltserlaubnis): Leja e qëndrimit është titull qëndrimi me afat, që jepet për një qëllim të caktuar, për shembull për punësim (§ 7 AufenthG). Pas hyrjes me vizë e jep zyra e të huajve në vendbanim; afati varet nga qëllimi i qëndrimit.; Burimi:§ 7 AufenthG § 71 AufenthG; Më shumë: Udhëzuesi: Jetesa në Gjermani →
Leja e vendosjes (Niederlassungserlaubnis): Leja e vendosjes është titull qëndrimi pa afat (§ 9 AufenthG). Zakonisht vjen pas disa vitesh me leje qëndrimi; kushtet varen nga qëllimi i mëparshëm i qëndrimit.; Burimi:§ 9 AufenthG
Ligji për qëndrimin (Aufenthaltsgesetz): Ligji për qëndrimin (AufenthG) është ligji gjerman që rregullon hyrjen, qëndrimin, punësimin dhe integrimin e të huajve (§ 1 AufenthG). Prej tij rrjedhin mes të tjerash titujt e qëndrimit dhe miratimi i Agjencisë Federale të Punës për punësimin.; Burimi:§ 1 AufenthG

M

Miratimi i Agjencisë Federale të Punës: Miratimi i Agjencisë Federale të Punës është kusht që të jepet një titull qëndrimi për punësim, përveç rasteve kur ligji ose Rregullorja e punësimit nuk e kërkojnë (§ 39 par. 1 AufenthG). Kontrollohet mes të tjerash nëse kushtet e punës janë si ato të punonjësve të krahasueshëm vendas. Nëse Agjencia nuk njofton brenda dy javësh se të dhënat e dërguara nuk mjaftojnë ose se punëdhënësi nuk i ka dhënë informacionet e nevojshme ose nuk i ka dhënë në kohë, miratimi konsiderohet i dhënë; në procedurën e përshpejtuar për specialistë (§ 81a AufenthG) dhe kur mbajtësi i Kartës Blu të BE-së ndërron vendin e punës (§ 18g par. 4 AufenthG), afati është një javë (§ 36 par. 2 BeschV).; Burimi:§ 39 AufenthG § 36 BeschV; Më shumë: Udhëzuesi: Rregullorja e Ballkanit Perëndimor →
Miratimi paraprak (Vorabzustimmung): Miratimi paraprak është miratimi i Agjencisë Federale të Punës për një punësim, të cilin punëdhënësi e merr para se të aplikohet për vizë (§ 36 par. 3 BeschV). Për të është përgjegjëse Zyra Qendrore për Ndërmjetësim Jashtë Vendit dhe Specialistë (ZAV) dhe kërkohet me formularin „Deklaratë për marrëdhënien e punës“. Është vullnetar, synon ta përshpejtojë procedurën dhe sipas Agjencisë Federale vlen nëntë muaj nga dita e lëshimit.; Burimi:Bundesagentur für Arbeit: Vorabzustimmung § 36 BeschV; Më shumë: Udhëzuesi: Viza e punës →

N

Ndërmjetësimi privat i punës: Ndërmjetësimi privat i punës është ndërmjetësimi i punëkërkuesve te punëdhënësit nga një kompani private, jo nga Agjencia Federale e Punës. Kontrata e ndërmjetësimit me një punëkërkues duhet të jetë me shkrim dhe pagesa e tij kufizohet me ligj (§ 296 SGB III). Hirenord nuk u kërkon kandidatëve asnjë parapagim; ndërmjetësimin zakonisht e paguan punëdhënësi.; Burimi:§ 296 SGB III; Më shumë: Udhëzuesi: Punë në Gjermani →
Ndërrimi i punëdhënësit: Ndërrimi i punëdhënësit sipas Rregullores së Ballkanit Perëndimor kërkon një miratim të ri të Agjencisë Federale të Punës, i cili merret përmes zyrës së të huajve. Puna e re mund të fillojë vetëm pasi zyra e të huajve e ka lejuar. Sipas udhëzimeve të Agjencisë Federale, këto miratime nuk llogariten në kuotën vjetore.; Burimi:§ 26 BeschV Bundesagentur für Arbeit: Fachliche Weisungen AufenthG/BeschV (Stand 12/2024); Më shumë: Udhëzuesi: Rregullorja e Ballkanit Perëndimor →
Niveli i gjuhës (A1 deri C2): Korniza e Përbashkët Evropiane e Referencës për Gjuhët (GER) i përshkruan njohuritë e gjuhës në gjashtë nivele: A1 dhe A2 për përdorim bazë, B1 dhe B2 për përdorim të pavarur, C1 dhe C2 për përdorim të avancuar. § 26 par. 2 BeschV dhe faqja e Agjencisë Federale të Punës për Rregulloren e Ballkanit Perëndimor nuk përmendin certifikatë gjuhe si kusht; çfarë kërkon vendi i punës, vendos punëdhënësi.; Burimi:Goethe-Institut: Gemeinsamer europäischer Referenzrahmen § 26 BeschV Bundesagentur für Arbeit: Westbalkanregelung; Më shumë: Udhëzuesi: Sa gjermanisht ju duhet →
Numri i sigurimeve shoqërore: Numri i sigurimeve shoqërore (numri i sigurimit të pensionit) i lidh të dhënat e një personi në sigurimet shoqërore gjermane; e jep zyra e të dhënave e sigurimit të pensionit (§ 147 SGB VI). Kush punon në Gjermani me sigurim të detyrueshëm, e merr.; Burimi:§ 147 SGB VI
Numri tatimor (Steuer-ID): Numri tatimor (Steuer-ID) është një numër personal që Zyra Qendrore Federale e Tatimeve e jep vetëm një herë për çdo person dhe që mbetet i njëjtë përgjithmonë (§ 139b AO). Punëdhënësi e ka të nevojshëm për llogaritjen e pagës.; Burimi:§ 139b AO; Më shumë: Udhëzuesi: Jetesa në Gjermani →

Nj

Njohja e kualifikimit (Anerkennung): Njohja është konstatimi zyrtar se një kualifikim profesional i huaj është i barasvlershëm me një gjerman. Prej saj varet nëse dikush konsiderohet specialist sipas § 18 par. 3 AufenthG. Për Rregulloren e Ballkanit Perëndimor nuk kërkohet — përveç profesioneve të rregulluara, për të cilat duhet të jetë dhënë ose premtuar leja për ushtrimin e profesionit (§ 18 par. 2 nr. 3 AufenthG).; Burimi:§ 18 AufenthG Anerkennung in Deutschland (Portal der Bundesregierung); Më shumë: Udhëzuesi: Rregullorja e Ballkanit Perëndimor →

P

Paga minimale: Paga minimale ligjore është paga bruto për orë që punëdhënësit në Gjermani duhet të paguajnë të paktën (Ligji për pagën minimale). Që nga 1 janari 2026 është 13,90 euro dhe nga 1 janari 2027 do të jetë 14,60 euro për orë (Rregullorja e pestë për përshtatjen e pagës minimale). Pagat minimale të degëve, p.sh. në pastrimin e ndërtesave ose në ndërtim, mund të jenë më të larta.; Burimi:BMAS: Fünfte Mindestlohnanpassungsverordnung § 1 MiLoG; Më shumë: Udhëzuesi: Sa fitohet në Gjermani →
Partneriteti i njohjes (Anerkennungspartnerschaft): Partneriteti i njohjes (§ 16d par. 3 AufenthG) lejon të punoni në Gjermani dhe ta kryeni procedurën e njohjes vetëm pas hyrjes. Kushtet janë mes të tjerash një kualifikim profesional i njohur nga shteti në vendin tuaj me të paktën dy vjet formim ose një diplomë universitare të njohur, një ofertë konkrete pune, një marrëveshje me punëdhënësin për të nisur menjëherë procedurën e njohjes, njohuri të mjaftueshme të gjermanishtes dhe miratimi i Agjencisë Federale të Punës. Leja e qëndrimit jepet për më së shumti një vit dhe mund të zgjatet deri në një qëndrim prej tre vitesh.; Burimi:§ 16d AufenthG
Përfaqësia gjermane jashtë vendit (Auslandsvertretung): Përfaqësia gjermane jashtë vendit është ambasada ose konsullata e Gjermanisë; jashtë vendit ajo është përgjegjëse për pasaportat dhe vizat (§ 71 par. 2 AufenthG). Për miratimin e parë sipas Rregullores së Ballkanit Perëndimor, viza duhet kërkuar në përfaqësinë gjermane kompetente në një nga gjashtë shtetet e Ballkanit Perëndimor (§ 26 par. 2 fjalia 2 BeschV).; Burimi:§ 71 AufenthG § 26 BeschV Bundesagentur für Arbeit: Fachliche Weisungen AufenthG/BeschV (Stand 12/2024); Më shumë: Udhëzuesi: Viza e punës →
Procedura e përshpejtuar për specialistë: Procedura e përshpejtuar për specialistë (§ 81a AufenthG) është procedurë që punëdhënësi e kërkon me autorizim të punonjësit të ardhshëm te zyra kompetente e të huajve në Gjermani. Zyra e të huajve pastaj koordinon përfshirjen e autoriteteve të tjera.; Burimi:§ 81a AufenthG

R

Regjistrimi në bashki (Anmeldung): Regjistrimi në bashki (Anmeldung) është detyrimi për t’u regjistruar në zyrën e regjistrimit të banimit (Meldebehörde) brenda dy javësh pasi hyni në një banesë (§ 17 par. 1 i Ligjit federal për regjistrimin). Zyra e konfirmon falas me vërtetimin zyrtar të regjistrimit (§ 24 par. 2 BMG), që shpesh duhet për llogarinë bankare dhe për pagën.; Burimi:§ 17 BMG § 24 BMG; Më shumë: Udhëzuesi: Jetesa në Gjermani →

Rr

Rregullorja e Ballkanit Perëndimor: Rregullorja e Ballkanit Perëndimor (§ 26 par. 2 i Rregullores gjermane të punësimit, BeschV) u lejon shtetasve të Shqipërisë, Bosnjë e Hercegovinës, Kosovës, Malit të Zi, Maqedonisë së Veriut dhe Serbisë të punojnë në Gjermani, edhe pa diplomë profesionale të njohur. Kushtet janë mes të tjerash një ofertë konkrete pune, miratimi i Agjencisë Federale të Punës dhe që në 24 muajt e fundit të mos jenë marrë ndihma sipas Ligjit për ndihmat e azilkërkuesve; puna me agjenci të punës së përkohshme (Leiharbeit) është e përjashtuar (§ 40 par. 1 nr. 2 AufenthG). Kush në miratimin e parë është 45 vjeç ose më i madh, sipas Agjencisë Federale ka nevojë për një pagë bruto vjetore prej të paktën 55 për qind të kufirit të llogaritjes së kontributeve për pensionin (2026: 55.770 euro) ose për dëshmi të një sigurimi të përshtatshëm për pleqërinë. Miratimet e para kufizohen deri në 50.000 në vit kalendarik, dhe për to viza duhet kërkuar në përfaqësinë gjermane kompetente në një nga gjashtë shtetet.; Burimi:§ 26 BeschV Bundesagentur für Arbeit: Westbalkanregelung Bundesagentur für Arbeit: Fachliche Weisungen AufenthG/BeschV (Stand 12/2024)§ 40 AufenthG; Më shumë: Udhëzuesi: Rregullorja e Ballkanit Perëndimor →
Rregullorja e punësimit (Beschäftigungsverordnung): Rregullorja e punësimit (BeschV) përcakton me cilat kushte mund të punësohen të huajt në Gjermani dhe kur duhet për këtë miratimi i Agjencisë Federale të Punës. Rregullorja e Ballkanit Perëndimor gjendet në § 26 par. 2 BeschV.; Burimi:§ 26 BeschV § 39 AufenthG; Më shumë: Udhëzuesi: Rregullorja e Ballkanit Perëndimor →

S

Sigurimi shëndetësor: Sigurimi shëndetësor mbulon shpenzimet e trajtimit mjekësor; punëtorët dhe nëpunësit që punojnë kundrejt pagës janë të detyruar të sigurohen në sigurimin shëndetësor ligjor (§ 5 par. 1 nr. 1 SGB V). Përjashtimet, p.sh. për të ardhura mbi kufirin vjetor të pagës, i rregullon § 6 SGB V.; Burimi:§ 5 SGB V; Më shumë: Udhëzuesi: Jetesa në Gjermani →
Specialist (Fachkraft): Specialist (Fachkraft) sipas Ligjit për qëndrimin është kush ka një formim profesional gjerman të kualifikuar ose një kualifikim të huaj të barasvlershëm, ose një diplomë universitare gjermane, të njohur ose të krahasueshme të huaj (§ 18 par. 3 AufenthG). Për punë sipas Rregullores së Ballkanit Perëndimor nuk kërkohet të jeni specialist në këtë kuptim.; Burimi:§ 18 AufenthG; Më shumë: Udhëzuesi: Rregullorja e Ballkanit Perëndimor →

T

Titulli i qëndrimit (Aufenthaltstitel): Titulli i qëndrimit është leja shtetërore që një i huaj të qëndrojë në Gjermani. § 4 par. 1 AufenthG njeh shtatë forma: vizën, lejen e qëndrimit, Kartën Blu të BE-së, kartën ICT, kartën ICT të lëvizshme, lejen e vendosjes dhe lejen e qëndrimit afatgjatë në BE.; Burimi:§ 4 AufenthG; Më shumë: Udhëzuesi: Jetesa në Gjermani →

V

Vërtetimi i fiksionit (Fiktionsbescheinigung): Fiktionsbescheinigung është vërtetimi i zyrës së të huajve se është bërë kërkesë për titull qëndrimi dhe çfarë efekti ka kjo (§ 81 par. 5 AufenthG). Kush kërkon zgjatjen para se t’i skadojë titulli, titulli i mëparshëm konsiderohet i vlefshëm deri në vendim (§ 81 par. 4 AufenthG).; Burimi:§ 81 AufenthG
Viza kombëtare (viza D): Viza kombëtare është viza për qëndrime më të gjata në Gjermani, për shembull për punë, dhe duhet të jetë dhënë para hyrjes (§ 6 par. 3 AufenthG). Për të janë përgjegjëse përfaqësitë gjermane jashtë vendit (§ 71 par. 2 AufenthG).; Burimi:§ 6 AufenthG § 71 AufenthG; Më shumë: Udhëzuesi: Viza e punës →

Z

ZAV (Zentrale Auslands- und Fachvermittlung): ZAV (Zentrale Auslands- und Fachvermittlung) është zyra e Agjencisë Federale të Punës që vendos për pranimin e punonjësve të huaj në tregun gjerman të punës. Tek ajo punëdhënësi kërkon miratimin paraprak.; Burimi:Bundesagentur für Arbeit: ZAV Bundesagentur für Arbeit: Vorabzustimmung; Më shumë: Udhëzuesi: Viza e punës →
Zyra e të huajve (Ausländerbehörde): Zyra e të huajve është autoriteti në Gjermani që vendos për çështjet e qëndrimit (§ 71 par. 1 AufenthG). Ajo p.sh. jep dhe zgjat lejen e qëndrimit pas hyrjes dhe është adresa kur ndërroni punëdhënësin.; Burimi:§ 71 AufenthG; Më shumë: Udhëzuesi: Jetesa në Gjermani →