Kodi 95 dhe karta e shoferit: çfarë kërkohet dhe kush vendos

Çfarë është kodi 95 dhe ku shënohet?

Kodi 95 është kodi i harmonizuar i Bashkimit Evropian për kualifikimin e shoferëve profesionistë. Sipas Direktivës (BE) 2022/2561, autoritetet e shteteve anëtare e shënojnë këtë kod pranë klasave përkatëse të patentës ose në dëshminë e kualifikimit të shoferit, e quajtur në gjermanisht Fahrerqualifizierungsnachweis. Direktiva rregullon kualifikimin bazë dhe trajnimin periodik të shoferëve të disa automjeteve për transport mallrash ose udhëtarësh.

Për shtetas të vendeve jashtë BE-së, udhëzimet e zbatimit të Bundesamt für Logistik und Mobilität (BALM) përmendin edhe dëshminë e shoferit sipas rregullave evropiane të transportit ndërkombëtar, me shënimin „95“ në fushën e vërejtjeve. Cili dokument është dëshmia e duhur në rastin tuaj konkret, e vlerëson zyra kompetente gjermane. Termat gjermanë që hasni në këtë procedurë i gjeni të shpjeguar edhe në fjalorin tonë.

Për kë vlen ligji gjerman i kualifikimit të shoferëve profesionistë (BKrFQG)?

Ligji gjerman BKrFQG vlen edhe për shtetas të vendeve të treta që janë të punësuar në një ndërmarrje me seli në BE, në Zonën Ekonomike Evropiane ose në Zvicër. Kjo rrjedh nga fusha e zbatimit e përcaktuar në § 1 BKrFQG. Ligji kap transportin e mallrave ose të udhëtarëve në rrugë publike me automjete të klasave C1, C1E, C, CE, D1, D1E, D ose DE.

I njëjti paragraf parashikon edhe përjashtime. Ndër to përmenden automjetet me shpejtësi maksimale sipas konstruksionit deri në 45 km/h, automjetet e autoshkollave dhe automjetet që përdoren për të fituar kualifikimin bazë. Nëse një udhëtim i caktuar bie brenda ose jashtë fushës së zbatimit, kjo varet nga rrethanat konkrete dhe nga vlerësimi i organit kompetent.

Si fitohet kualifikimi dhe sa shpesh duhet trajnimi periodik?

Kualifikimi që qëndron pas kodit 95 fitohet përmes kualifikimit bazë ose kualifikimit bazë të përshpejtuar. Të dyja rrugët janë të parashikuara në § 5 BKrFQG. Detajet e mësimit dhe të provimit i rregullon rregullorja zbatuese BKrFQV.

Trajnimi periodik kryhet në intervale prej pesë vjetësh, sipas § 7 BKrFQG. Përmbajtja e tij shërben për freskimin e njohurive nga kualifikimi bazë ose nga kualifikimi bazë i përshpejtuar. Cila rrugë është e hapur për ju dhe cilat kushte duhet të plotësoni, e përcakton organi kompetent në bazë të dokumenteve tuaja.

Prandaj para regjistrimit në një kurs pyetni drejtpërdrejt organin kompetent se çfarë kërkon konkretisht. Kështu shmangni pagesa për mësim që nuk ju çon te dëshmia e duhur.

Karta e shoferit (Fahrerkarte): kush e lëshon dhe çfarë duhet për të?

Karta e shoferit lëshohet me kërkesë nga autoriteti kompetent i shtetit anëtar ku shoferi ka vendbanimin e zakonshëm. Këtë rregull e përcakton Rregullorja (BE) nr. 165/2014 për tahografët. Kërkesat për rinovim dhe për zëvendësim i drejtohen të njëjtit vend.

Në Gjermani kartat e tahografit mbahen në regjistrin e Kraftfahrt-Bundesamt (KBA), ndërsa lëshimi bëhet përmes zyrës vendore të kompetente të dhënies. Në pyetjet e shpeshta të KBA-së për kartën e shoferit përmenden ndër të tjera dëshmia e vendbanimit në Gjermani dhe një fotografi biometrike. Lista e saktë e dokumenteve varet nga zyra ku paraqitni kërkesën.

Në rast humbjeje vlen një afat i shkurtër. Sipas informacionit të BALM, kërkesa për kartë zëvendësuese paraqitet brenda shtatë ditësh kalendarike te autoriteti kompetent i shtetit anëtar ku keni vendbanimin e zakonshëm.

Patenta nga Shqipëria ose Kosova: sa gjatë vlen në Gjermani dhe kur duhet ndërruar?

Kush krijon vendbanimin e zakonshëm në Gjermani, sipas § 29 FeV mund të vozitë me patentën e huaj edhe gjashtë muaj. Zyra e patentave (Fahrerlaubnisbehörde) mund ta zgjasë këtë afat me kërkesë deri në gjashtë muaj të tjerë, nëse bëhet i besueshëm një qëndrim jo më i gjatë se dymbëdhjetë muaj. Vendimin e merr zyra kompetente.

Për ndërrimin e patentës vlen § 31 FeV së bashku me Aneksin 11 të FeV. Lehtësimet varen nga fakti nëse shteti lëshues është i listuar në atë aneks me klasën përkatëse. Para dhënies së klasave C1, C1E, C, CE, D1, D1E, D ose DE, aneksi kërkon ndër të tjera dëshmi të aftësisë dhe të shikimit sipas anekseve përkatëse.

Sipas gjendjes ligjore 1 shtator 2026, patentat e lëshuara në Shqipëri nga 24.01.2017 dhe në Kosovë nga 01.03.2018 mund të ndërrohen pa provim. Cilat klasa përfshihen dhe cilat dëshmi kërkohen në rastin tuaj, e përcakton zyra kompetente e patentave. Më shumë për këtë temë lexoni te patenta shqiptare dhe kosovare në Gjermani.

Cila zyrë vendos për çfarë dhe çfarë duhet mbajtur me vete gjatë udhëtimit?

Për kodin 95, kartën e shoferit dhe patentën vendosin zyra të ndryshme, prandaj kërkesat paraqiten veç e veç. Kjo ndarje e kompetencave del nga vetë ligjet dhe rregulloret gjermane e evropiane:

• Zyra e patentave (Fahrerlaubnisbehörde): patenta gjermane, ndërrimi i patentës së huaj dhe të dhënat e kualifikimit që i përcillen regjistrit te KBA.
• Organi kompetent sipas BKrFQV: mësimi dhe provimet për kualifikimin bazë, atë të përshpejtuar dhe trajnimin periodik.
• Zyra vendore e dhënies së kartave të tahografit, me regjistrin qendror te Kraftfahrt-Bundesamt: karta e shoferit.
• Ndërmarrja punëdhënëse: dëshmia e shoferit për transportin ndërkombëtar të mallrave, të cilën sipas BALM e kërkon vetë ndërmarrja.
• Agjencia Federale e Punës dhe përfaqësia diplomatike gjermane: lejimi në tregun e punës dhe viza.

Gjatë udhëtimeve dëshmitë duhen mbajtur me vete dhe t'u paraqiten organeve të kontrollit me kërkesë; këtë e përcakton § 8 BKrFQG. Shkeljet mund të ndiqen si kundërvajtje sipas § 14 BKrFQG. Prandaj mbajini dokumentet origjinale në kabinë dhe jo në shtëpi.

Kodi 95 nuk zëvendëson lejen e punës: kush vendos për punësimin?

Kodi 95 dhe karta e shoferit dëshmojnë kualifikimin dhe kohën e drejtimit, por nuk japin të drejtë qëndrimi ose pune. Për lejimin në tregun e punës vendos Agjencia Federale e Punës, ndërsa për vizën vendos përfaqësia diplomatike gjermane kompetente. Punëdhënësi mund të kërkojë një pëlqim paraprak (Vorabzustimmung); ai është vullnetar, e shkurton ndjeshëm procedurën dhe vlen 9 muaj nga dita e lëshimit.

Hirenord është ndërmjetës privat pune dhe jo autoritet shtetëror. Ne ndërmjetësojmë punonjës nga Shqipëria dhe Kosova te punëdhënës në Gjermani, kryesisht përmes rregullores së Ballkanit Perëndimor. Nga kandidatët nuk kërkojmë asnjë pagesë paraprake. Nëse dikush ju kërkon para përpara për një vend pune ose për një „garanci vize“, ndaluni dhe kontrolloni me kujdes.

Nëse doni të punoni në Gjermani dhe dokumentet tuaja janë në rregull, mund të aplikoni te ne dhe ne shohim bashkë hapat e mëtejshëm.